was successfully added to your cart.

Arthur Wyns

Arthur Wyns

Program Manager

Zagadnienia: odnawialne źródła energii

Zmiana klimatu to skomplikowany temat, a pisanie o nim jest jeszcze trudniejsze.

W szczególności w Polsce panuje wiele niewłaściwych przekonań oraz nieporozumień związanych ze zmianami klimatu, a media często rozpowszechniają nieprawdziwe informacje.

Aby pomóc Ci zostać dziennikarzem zajmującym się kwestiami klimatycznymi, w tej trzeciej części naszej objaśnionej serii podajemy odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące energii odnawialnej.

Jakie źródła energii zaliczamy do odnawialnych, a jakie do nieodnawialnych?

Odnawialne źródła energii to wszystkie te, które występują w sposób naturalny i szybko potrafią się zregenerować, np. wiatr, promienie słoneczne, prąd wodny, biomasa (np. sucha – wierzba energetyczna, lub płynna – gnojowica), pływy morskie, ciepło ziemi (geotermia).

Źródła nieodnawialne to uran, gaz ziemny, ropa i węgiel. Jeśli wykorzystujemy biomasę (np. drewno) do produkcji energii, której nie odnawiamy (ścinamy drzewo na opał i nie sadzimy nowych) to wówczas jest to też źródło energii nieodnawialnej. Ważne jest, by biomasa była wykorzystywana w sposób odpowiedzialny i zrównoważony.

Jakie są nieemisyjne źródła energii?

Nieemisyjne źródła energii to takie, które w procesie wytwarzania energii nie powodują emisji zanieczyszczeń do środowiska. Oprócz biomasy, są to wszystkie źródła odnawialne. Technologie wykorzystujące nieemisyjne źródła energii to np. panele fotowoltaiczne (wykorzystują promienie słoneczne do wytwarzania energii elektrycznej), kolektory słoneczne (wykorzystują promienie słoneczne do ogrzewania wody), wiatraki lądowe i morskie (wykorzystują wiatr do wytwarzania energii elektrycznej), kotły na biomasę (spalają biomasę do podgrzewania wody w celu produkcji ciepła oraz/lub energii elektrycznej).

Co to jest neutralność klimatyczna?

Neutralność klimatyczna to bilans między emisją gazów cieplarnianych a ich pochłanianiem przez lasy (których nie będzie można wycinać), bądź składowaniem (np. w technologii CCS lub CCU).

Neutralność klimatyczna jest pojęciem szerszym niż “dekarbonizacja”, ponieważ dotyczy nie tylko dwutlenku węgla, ale również innych gazów cieplarnianych. Jest to jednak różnica semantyczna, ponieważ w praktyce (w kontekście polityki klimatycznej) przez oba pojęcia rozumie się wyeliminowanie antropogenicznych emisji gazów cieplarnianych do atmosfery.

O ile droższe jest korzystanie z odnawialnych źródeł energii?

Obecnie koszt wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych jest zbliżony do kosztów wytwarzania energii ze źródeł konwencjonalnych, a w przyszłości będzie znacznie niższy.

Oczywiście trzeba rozróżnić kosztowność różnych technologii OZE – energia z wiatraków na lądzie kosztuje mniej niż np. energia z wiatraków na morzu lub z paneli fotowoltaicznych. Natomiast dochodząc do neutralności klimatycznej potrzebny będzie zrównoważony rozwój wszelkiego rodzaju technologii wykorzystujących OZE, również tych obecnie uważanych za droższe (np. biogaz, geotermia).

Dotychczas sektor energetyki konwencjonalnej (węglowej) był silnie dotowany zarówno bezpośrednio (finansowo) jak również przez tzw. koszty zewnętrzne, czyli możliwość bezkosztowego lub nisko kosztowego korzystania ze środowiska naturalnego i zdrowia ludzi. Dlatego nie należy porównywać kosztów wytwarzania (LCOE) do cen energii elektrycznej na giełdzie (Towarowa giełda energii).

Koszty wytwarzania energii można porównać metodą uśrednionych kosztów wytwarzania energii dla nowych inwestycji (LCOE – ang. Levelized Cost of Energy). W zależności od przyjętych założeń (cen surowca energetycznego, uprawnień do emisji, uwzględnienia kosztów zewnętrznych, lokalizacji) i technologii można przewidywać co będzie tańsze. Na przykład, wg. rządowego dokumentu LCOE dla wiatru na lądzie (ok. 84 EUR/MWh) miałby być niższy niż dla elektrowni węglowych (90 EUR/MWh) w roku 2025. Ponieważ dokument został sporządzony z danymi z roku 2012 można zweryfikować, że już teraz energetyka wiatrowa osiągnęła podobne parametry, a pozostałe technologie (PV, wiatr na morzu) osiągają coraz to lepsze parametry ekonomiczne.

Czy energia ze źródeł odnawialnych może być konkurencyjna do tej ze źródeł tradycyjnych?

Tak. Co więcej, biorąc pod uwagę przyszłe koszty uprawnień do emisji, konieczność importu surowców nieodnawialnych oraz koszty zewnętrzne, energia ze źródeł odnawialnych już jest pod względem ekonomicznym i społecznym konkurencyjna wobec paliw kopalnych.

Czy inwestycja w odnawialne źródło energii może się zwrócić?

Tak, w zależności od różnych czynników. Każda inwestycja wymaga solidnej analizy kosztów i zysków. Warto np. skorzystać z kalkulatora “Więcej niż energia” lub “Ozerise”.  

W sytuacji gdy ceny energii dla odbiorców końcowych są relatywnie niskie, zwrot z inwestycji może być długotrwały (powyżej 10 lat). Bez systemu wsparcia np. taryf gwarantowanych, warto skorzystać z dotacji dostępnych np. w funduszach ochrony środowiska.

Czy możliwe jest otrzymanie finansowania na produkcję energii odnawialnej?

Tak. Programy dotacyjne ulegają zmianie, dlatego warto na bieżąco sprawdzać strony internetowe Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, wojewódzkich funduszy ochrony środowiska, urzędów miast lub gmin.

Dlaczego Polacy niechętnie korzystają z odnawialnych źródeł energii?

Główną barierą jest ekonomia. Praktycznie wszystkie budynki w Polsce są połączone z siecią elektroenergetyczną. Dlatego montaż instalacji do produkcji prądu nie ma ekonomicznego sensu, chyba, że taka inwestycja zwróci się w miarę krótkim okresie (poniżej 10 lat) i będzie przynosić później zyski (z oszczędności bądź sprzedaży energii). Jeśli chodzi o energię cieplną, dopóki korzystanie z wysokoemisyjnych, a zarazem tanich (bez kosztów zewnętrznych) źródeł ciepła (tzw. “kopciuchy” i w ogóle kotły na węgiel) dopóty nie będziemy mieli czystego powietrza i rozwoju mikro-OZE w Polsce.

Jakie korzyści ekonomiczne i społeczne odniesiemy z rewolucji w energetyce?

Niskoemisyjny rozwój to szansa na uniknięcie tzw. pułapki średniego dochodu. To znaczy, że przyczyni się do rozwoju innowacyjnych sektorów gospodarki, w przeciwieństwie do opierania się na branżach schyłkowych (węgiel, ropa, silniki spalinowe, etc.). Budowanie kompetencji kadrowych w tzw. zielonych miejscach pracy będzie niezbędne jeśli nie chcemy pozostać w tyle. Przy okazji będziemy żyć w czystszym środowisku, będziemy niezależni od importu surowców energetycznych, a przy okazji nasz bilans handlowy ulegnie polepszeniu. Więcej na ten temat: www.np2050.pl

 

 

Niniejsza publikacja została przygotowana z pomocą Energia Od Nowa, projekt opracowany przez WWF Polska i NFOSiGW

Climate Tracker

About Climate Tracker

A network of over 7000 passionate young journalists, communicators and activists, getting climate change in the headlines around the world. Find out more about us at climatetracker.org/about/